• Wojskowa szermierka szablą w Londynie z wiedzą z Instytutu Miklósa Toldiego

Źródło naszej wiedzy

Węgiersko-Polska Szkoła Szermierki Szablą zajmuje się nauczaniem wojskowej szermierki szablą według metody elitarnego Węgierskiego Królewskiego Instytutu Wojskowego Kształcenia Nauczycieli Szermierki i Sportu im. Miklósa Toldiego w Budapeszcie (Toldi Miklós Honvéd Sporttanár és Vívómester képző Intézet założonego 1925 r.).

Nasza szkoła posiada udokumentowane korzenie oraz klarowną linię przekazu wiedzy (doskonalonej później w Instytucie im. Miklósa Toldiego) od niemal połowy XVIII wieku.

Kliknij w poniższą grafikę, aby dokładnie obejrzeć.

drzewo genealogiczne szermierka szabla warszawa węgry polska walka na szable pojedynek tradycja z pokolenia na pokolenie

DROGA SZABLI Z WĘGIER DO POLSKI

Obecność Węgrów w polskiej historii jest znacząca, chociaż nie zawsze ją dostrzegamy. Postać Stefana Batorego, króla Polski, ale również księcia Siedmiogrodu jest szczególnie zasłużona dla naszej wojskowości. To właśnie za jego sprawą w XVI wieku polska armia została zreformowana, co dało jej opinię niepokonanej. Ważną zmianą było wprowadzenie szabli do podstawowego uzbrojenia żołnierza. Wyparła ona wcześniej dominujące miecze, a później stała się polską bronią narodową. Z tamtych czasów pochodzi również pierwszy typ szabli polsko-węgierskiej nazywany batorówką. Z niej natomiast wykształciła się charakterystyczna dla Polski i wielka w świecie szabla husarska.

WĘGIERSKA SZERMIERKA W POLSCE

Od Węgrów uczyliśmy się nie tylko produkcji szabli, ale również fechtunku. Źródłem wiedzy, z którego czerpali nasi dziadkowie przed II wojną światową był elitarny Węgierski Królewski Instytut Wojskowy Kształcenia Nauczycieli Szermierki i Sportu im. Miklósa Toldiego w Budapeszcie. W dwudziestoleciu międzywojennym sprowadzaliśmy stamtąd fechmistrzów. Ze szkoły tej pochodził m.in. mjr János Kevey, którego historia związała z Polską na długie lata. Przed wojną szkolił w szermierce polskich żołnierzy, natomiast w czasach powojennych został trenerem polskiej kadry narodowej w szermierce sportowej. To dzięki metodom nauczania rodem z wojskowego Instytutu im. Miklósa Toldiego udało mu się wychować odnoszącą sukcesy polską drużynę szermierczą z Jerzym Pawłowskim na czele. Innym wybitnym fechmistrzem wywodzącym się z Instytutu był János Szűts. Wychował on złote pokolenie węgierskich szermierzy sportowych. Jednym z jego najlepszych uczniów był Tibor Pézsa nazywany „Generałem Szermierki Szablą”. Węgiersko-Polska Szkoła Szermierki Szablą może poszczycić się stałym kontaktem z Maestro Pézsa. To on jest źródłem wiedzy na temat szermierki wojskowej.

INSTYTUT MIKLÓSA TOLDIEGO

toldi spoti siedziba budapeszt szermeirka wojskowa oficerska bojowa ciężkie szable pojedynkowa

Siedziba elitarnego Instytutu Miklósa Toldiego Sportu Wojskowego i Szermierki Królestwa Węgierskiego w Budapeszcie

Węgierski Królewski Instytut Wojskowy Kształcenia Nauczycieli Szermierki i Sportu im. Miklósa Toldiego (Miklós Toldi és Honvéd Sporttanár Vívómester képző Intézet) to prestiżowa węgierska szkoła szermierki działająca na początku XX wieku. Głównym fechmistrzem Instytutu był wybitny szermierz oraz badacz technik walki László Borsódy. Rozpoczynając pracę w Instytucie miał za sobą lata nauki i doświadczenia szermierczego zdobytego w najbardziej liczących się europejskich placówkach. Instytut zajmował się badaniami nad rozwojem technik szermierczych oraz nauczaniem fechtunku trzech broni – szabli, szpady i floretu. Najważniejszą i najbardziej rozwiniętą technicznie bronią Instytutu była szabla, narodowa broń Węgrów. Była ona specjalnością Borsódyego. Ta prestiżowa szkoła przyjmowała w swoje szranki jedynie wojskowych, a i dla nich wymagania były mocno wyśrubowane. Szkoła wychowała wielu wybitnych fechmistrzów oraz szermierzy. Wśród tych pierwszych wyróżniali się János Szűts i János Kevey, natomiast do najlepszych szermierzy Instytutu należeli Aladár Gerevich i György Piller-Jekelfalssy.

FECHMISTRZOWIE

borsody laszlo fechmistrz spoti toldi miklos nauczyciel szabli wojskowej węgry nowoczesna szermierka

Lászlo Borsódi

László Borsody (1878 -1939)

Jedynym z inicjatorów utworzenia Instytutu był László Borsody, który wraz z Gellérem Alfréddem powołał go do życia w 1925 roku. Później pełnił funkcję głównego fechmistrza szabli w tym prestiżowym ośrodku.

László Borsody był wychowankiem dwóch szkół szermierczych. Swoją edukację rozpoczął w wojskowej akademii Wiener-Neustadt (Austria) pod okiem Luigi Barbassetiego. Następnie uczył się w budapesztańskiej Szkole Wojskowej Ludoviká, gdzie odsłużył dwuletnią asystenturę, po czym zyskał rangę mistrza.

Korzystając ze swojej obszernej wiedzy i doświadczenia opracował autorski system walki oraz metodologię nauczania szermierki szablą, która została nazwana nowoczesnym stylem węgierskim. Trening według opracowanego przez niego systemu dawał znakomite rezultaty. Wychowali się na nim wielokrotni medaliści olimpijscy: György Piller, Aladár Gerevich oraz wielu wybitnych fechmistrzów z Jánosem Szűts oraz Jánosem Keveyem na czele. Sam Borsody był absolutnym perfekcjonistą, niezwykle wymagającym dla siebie oraz swoich uczniów. Potrafił całe dnie spędzać z Györgyem Pillerem i pracować nad nowymi technikami oraz strategiami szermierczymi.

Czołowymi wychowankami Instytutu, którzy przejęli schedę po przejściu Borsodyego na emeryturę byli dwaj fechmistrzowie Jánosa Szűts oraz János Kevey.

suts janos sucs fechmistrz miklos toldi budapeszt szabla trener szermeirka wojskowa londyn warszawa

János Szűts

János Szűts

Pierwszy z nich, János Szűts rozpoczął naukę szermierki w Instytucie mając 22 lata. Po odejściu Borsodyego na emeryturę w 1936 roku przejął funkcję głównego fechmistrza szabli oraz został głową Instytutu im. Miklósa Toldiego. W 1938 roku wyjechał do Paryża, aby nauczać tam szabli oraz szkolić się w walce szpada i floretem pod okiem francuskich mistrzów.

Podczas II wojny światowej trafił do francuskiego obozu koncentracyjnego. Po wojnie nie miał do czego wracać – komuniści zabrali mu dobytek całego życia. W 1948 roku został trenerem węgierskiej drużyny olimpijskiej w szabli. Stał za sukcesami sportowymi takich szermierzy jak: Aladár Gerevich (uczył się on wcześniej również pod okiem László Brosodyego), Pál Kovács, Tibor Berczelly, Bertalan Papp, Attila Keresztes, Szabolcs Örley oraz Tibor Pézsa. Każdy z nich sięgnął po olimpijskie złoto oraz wiele medali Mistrzostw Świata. Ostatni z nich, Tibor Pézsa, był ulubionym uczniem maestro. Kiedy János Szűts trzy lata przed śmiercią borykał się z chorobą Parkinsona, to właśnie on wziął go pod swoją opiekę, a kiedy zmarł w 1976 roku zorganizował dla swojego mistrza pogrzeb z wojskową paradą i honorami.

Tibor Pézsa (ur. 1935 r.)

Tibor Pézsa nazywany „Generałem Szermierki Szablą”, mistrz świata oraz olimpijski w szermierce szablą. W wieku osiemnastu lat rozpoczął karierę szermierczą w Ester Gomp, potem uczył się szabli w budapesztańskim Honvéd Club pod dowództwem majora Istvana Bujnowskiego (1957 r.). W końcu trafił pod opiekę fechmistrza Jánosa Szűts, najpierw wychowanka, a potem głównego fechmistrza Instytutu im. Miklosa Toldiego działającego przed II wojna światową. Pod koniec lat 50-tych Tibor Pézsa zaczął odnosić pierwsze sukcesy na zawodach. W 1962 roku sięgnął po srebro na Mistrzostwach Świata w Buenos Aires. Dwa lata później osiągnął swój największy sukces zdobywając złoty medal na olimpiadzie w Tokio (1964 r.).

Jego nauczyciel, János Szűts na początku uczył go wyłącznie szermierki sportowej. Jednak po zdobyciu przez Pézsa tytułu mistrza olimpijskiego zaczął przekazywać swojemu ulubionemu uczniowi również wiedzę na temat szermierki wojskowej rodem z Instytutu Mikosa Toldiego.

Węgierski film dokumentalny (z polskimi napisami) o drodze Tibora Pézsa do olimpijskiego złota

W 1973 roku Tibor Pézsa podjął decyzję o odejściu na emeryturę i rozpoczął karierę trenera. W latach 1978-82 prowadził węgierską kadrę narodową szablistów. Potem w latach 1985-89 trenował drużynę Niemiec oraz Południowej Arabii. W 1989 r. został doradcą w armii węgierskiej. Do dziś pozostaje w cieniu, a szermierki wojskowej naucza nielicznych.

mjr János Richter Kevey (1907 -1991)

Obok Jánosa Szűts był jeszcze jeden oficer z Instytutu im. Miklosa Toldiego, który odnosił podobne sukcesy jako fechmistrz – mjr János Richter Kevey. Pierwszy raz zetknął się z szermierką na szable w szkole średniej. Naukę kontynuował na studiach. Jego pierwszym mistrzem był Gustav Tomanóczy, nauczyciel Wojskowego Instytutu Kształcenia Nauczycieli Szermierki i Gimnastyki w Wiener-Neustadt. W 1930 r. zaczął treningi w uniwersyteckim klubie, który kwalifikował go do zawodów, w których zaczął odnosić pierwsze sukcesy. W 1935 roku rozpoczął naukę w Instytucie im. Miklósa Toldiego, którą zakończył w 1937 roku z dyplomem mistrza trzech broni (szabla, szpada, floret). Rok później przyjechał do Polski, aby nauczać szermierki za co został odznaczony Orderem Polonia Restituta.  W 1940 roku zdobył tytuł Mistrza Węgier w szpadzie.

Film zawierający niezwykle rzadkie zdjęcia oraz kardy z Jánosem Keveyem


W latach 1947-1958 był trenerem polskiej kadry narodowej, stał za sukcesami słynnych polskich szermierzy takich jak Jerzy Pawłowski, Wojciech Zabłocki, Ryszard Zub, Mariana Kuszewskiego, Andrzej Piątkowski. János Kevey nie był pobłażliwym trenerem. Jego uczniowie zaczynali ćwiczenia każdego dnia między 6 a 7 rano. Metody treningowe były ciężkie – pływanie w zimnej wodzie zimą lub wspinaczka w góry z ciężkimi plecakami latem. Dawały jednak niezwykłe rezultaty. Kevey opracował perfekcyjny flesz oraz pracę nóg polskich zawodników.

W 1952 roku ukazała się jego książka „Szermierka na szable” (napisana po polsku). W 1959 roku wyjechał z Polski do Włoch, gdzie pracował jako trener w Turynie, Rzymie oraz Milanie. W 2007 gwiazda z jego imieniem została odsłonięta we władysławowskiej Alei Gwiazd Sportu.

 

CZYTAJ WIĘCEJ

>>> Jak zapisać się zajęcia próbne szermierki w Londynie?
>>> Instruktorzy odpowiedzialni za szkołę szermierki w Londynie
>>> Źródło wiedzy szermierczej przekazywanej na zajęciach?

Historia szkoły
szermierka treningi londyn szabla wojsko
Program treningów
szermierka treningi szabla wojsko nauka szermierki
Kontakt
szermierka treningi szabla wojsko nauka szermierki
szermierka treningi szabla wojsko nauka szermierki